MUSA SANCAK HOCAYLA NAHİV DERSİNİ KONUŞTUK

Dâru’l İlim İslami İlimler Akademisi Edirnekapı şubesi 3.sınıfı İbn-i Akil derslerine devam ediyor. Kitap Nahiv ve Sarf meselelerini ayrıntılı şekilde anlatıyor ve hacimli bir eser olmasına rağmen 1 eğitim yılı içerisinde bitiriliyor. Öğrencilerin hazırlayıp sunduğu ders öğrencilere ayrıntılı Nahiv bilgisi vermekle kalmayıp aynı zamanda anlatım kabiliyetlerini de arttırıyor. İbn-i Akil derslerini Daru’l İlim Akademisi’nde Arapça konusundaki uzmanlığıyla tanınan Musa Sancak hocayla konuştuk.

Hocam, kısa bir röportaja var mısınız?
Tabi buyur!

Hocam sınıfınız Daru’l İlim’de üçüncü senelerinde. Ben özellikle Arapça üzerine konuşmak istiyorum. Şu anda hangi kitabı okuyorsunuz Arapça adına?
Arapça derken, bu dönem biz Şerhu İbn Akîl alâ Elfiyet-i İbn Mâlik’e başladık. Kitabın son taraflarında iştikak ve sarf ile alakalı konular ele alınmış. Önce o bölümü okuyalım dedik. Dönem başında bir aylık bir zaman diliminde bu kadarını hallettik ve yeni binamıza geçtiğimizde kitabına başından yani Nahiv bölümünden devam ettik. Hali hazırda Nahiv mukaddimesi mahiyetindeki kelime ve kısımlarını görüyoruz.

Kitaptan biraz bahseder misiniz?
İbn Akil Şerhi, İbni Malik et-Tai’nin 2794 beyitlik el-Kafiyetu’ş-şafiye isimli menzum eserinin hulasası olan Elfiyet-u ibn Malik adıyla meşhur menzum eserinin şerhidir. Bu arada literatürde muhtelif konularda hatrı sayılır kemiyete ulaşmış Elfiye’ler, 1000 beyitlik menzumelerin ortak adıdır. Malum olduğu üzere adı geçen Elfiye üzerine yazılmış ve medreselerde okutulan iki ayrı şerh var. Biri Suyuti’ye diğeri de İbn Akil’e ait.. Doğu medreselerinin tercihi Suyuti şerhi olmasına karşı İslami eğitimi klasik metodla sürdüren İslam dünyasının muhtelif beldelerindeki medreselerde ise -ki buna Türkiye de dahil- İbn Akil şerhi tercih edilmektedir. Biz de Daru’l İlim olarak medresemizde üçüncü sınıfa ulaşmış öğrencilerimize İbn Akil şehrini okutmayı uygun gördük.

Peki neden İbn Akil şerhi? Daha öncesinde bunların ötesinde başka kitap neden değil?
Tabi ki de konuyla alakalı çok değerli ve eğitici eserler mevcut. Biz bunlardan birini tercih etmiş olduk sadece. Geçmişten günümüze artı bir faydadan hali eserlerin kaleme alınmış olması da hepimizin malumu. Neden Şerhu İbn Akil’i tercih ettik? Neden Suyutî şerhini tercih etmedik? Bunun başlıca sebeplerini bir kaç maddede özetleyebiliriz. Bunlar aynı zamanda kitabın genel anlamda tercihinin de sebepleri.

1- Kitabın sarf ve iştikak bölümü, özellikle öncesinde Emsile, Bina, Maksud ve İzzi gibi klasik medrese eğitiminin temel kitaplarını okuyan talip için hayli faideli. Çünkü kitap, müfret isimlerin muttarit (genel geçer) cemileri, cemilerin muttarit müfretleri ve isimle alakalı birçok sarf konusunu kapsamlı ve sistematik bir biçimde anlatıyor.

2- Metin henüz işin başında olan ilim talibi için çok eğitici bir mahiyete sahip. Bir açıdan akıcı bir dile sahip olmasıyla bolca ibare okumaya olanak sağlarken diğer açıdan hemen hemen her konuda istişhad bağlamında getirdiği şiirler muakkad metinlere aşinalık sağlıyor. Suyutî şerhinde ise metnin bütünü muakkad bir anlatımı haiz. İbare üzerindeki ameliye mevzuun anlaşılmasına halel getiriyor.

3- Bir şerh olmasına rağmen okuyucuya bunu neredeyse hissettirmemesi de ayrı bir özelliği kitabın. Musannif İbn Akil bu kitabında şerh çalışmalarının genelinde karşılaşılan salt metnin anlaşılmasına yönelik şerh metodunu benimsememiş; bilakis konu anlatımını esas almıştır. Bu metod esasen manzumenin anlaşılmasını da hayli kolaylaştırmaktadır.

4- Konularını kapsamlı bir şekilde, sistematik ve basit bir dille anlatması da kitabın tercih sebeplerinden. Öyle ki konuyla alakalı okuyucunun aklına gelen muhtemel soruları es geçmiyor, kapalı bir nokta bırakmıyor. Metinde geçen meselenin evveli varsa evveline dönüyor, taksimi varsa taksimini yapıyor, aykırı görüşler varsa tek tek ele alıyor ve Arap şiirinden örnekler getirerek konunun net bir şekilde anlaşılmasını sağlıyor. Benim şimdilik aklıma gelenler bunlar.

  1. Kitap ne kadar zamanda bitiriliyor ve haftalık kaç saat ders var?
    Kitap elimizdeki mevcut baskısıyla 1200 sayfa civarında hacimli bir kitap. Haftalık 5 saat dersimiz var. Ortalama 7-8 sayfa civarında okuyoruz. Sene sonuna yani iki dönemde kitabı tamamıyla bitirmiş olacağız.

Dersin anlatımıyla ilgili biraz bilgi verir misiniz hocam? Bir de kitap bittiğinde öğrenci ne elde edecek?
Kitabın sarf bölümünü talebe arkadaşlara ben anlattım. Metni arkadaşlara ben sunuyordum, onlar da gün ortasında müzakeresini yapıyorlardı. Nahiv bölümünde dersi tamamen arkadaşlara bıraktım. Artık günün dersini bir gün önceden hazırlıyorlar. Ben ise derslerini dinliyor, anlaşılmayan konu ya da metin ne varsa izah ediyor, ayrıca anlatılması gereken meseleyi anlatıyorum. Bundan sonra kitabın sonuna kadar metodumuz bu olacak. Yani sene sonuna kadar 1000 sayfa civarında metin okumuş oluyorlar bana. Bu sadece nahivle alakalı. Tefsirde de aynı metotla ders yapıyoruz. Bu gerçekten önemli. Kitabın sunduğu onca malumatı bir kenara bıraksak bile hoca önünde metin okumak talebeyi açıyor, Arapça metinlerde karşılaşacakları problemleri hoca karşısında çözmeleri, görmüş oldukları nahiv kurallarını aynı ders içerisinde üstelik bir sene boyunca pratik yapmış olmaları ibare problemini halletmeye yönelik büyük bir adım oluyor.

Öğrencilere verdiğiniz ödevler (bitirme tezi gibi) var mı? Varsa nelerdir?
Kitap içerisindeki ana bölümlerde geri tekrar ve sınav yapıyoruz. Sene sonunda da talebe arkadaşlara konu ödevi vereceğim.

Hocam, Allah razı olsun. Ara ara böyle buluşacağız inşallah.
Amin ecmain. Ara ara beklerim inşallah.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Ziyaretçilerimiz tarafından yapılan yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZIN

Bu konu hakkındaki görüşünüzü belirtmek ister misiniz?